Umowa kredytowa nakłada na kredytobiorcę nie tylko obowiązki. Klientowi banku przysługuje również szereg praw wynikających z Ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 20 lipca 2001 r. z późn. zm. Przepisom ustawy podlega większość kredytów, pod warunkiem, że suma zobowiązania wynosi nie mniej niż 500 zł i nie więcej niż 80 000 złotych, a okres spłaty kredytu przekracza trzy miesiące.

Kredytobiorca ma prawo do:

1. pełnej informacji dotyczącej kredytu,
2. wcześniejszej spłaty kredytu,
3. odstąpienia od umowy kredytowej.

Prawo do informacji

Umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta na piśmie. Ustawa nakłada na kredytodawcę obowiązek niezwłocznego dostarczenia konsumentowi egzemplarza umowy.

Jeżeli nie otrzymasz umowy w chwili jej zawarcia, powinieneś domagać się egzemplarza informacyjnego odpowiadającego treści umowy

W umowie powinny znaleźć się informacje związane z udzielanym kredytem, takie jak:

1. dane osobowe kredytobiorcy oraz dane kredytodawcy (w przypadku gdy kredytodawcą jest osoba prawna, także określenie organu, który zarejestrował jego działalność z podaniem numeru we właściwym rejestrze),
2. wysokość kredytu,
3. zasady i terminy spłaty kredytu,
4. roczna stopa oprocentowania wraz z warunkami jej zmiany,
5. opłaty i prowizje oraz inne koszty związane z udzieleniem kredytu, w tym opłatę za rozpatrzenie wniosku kredytowego oraz przygotowanie i zawarcie umowy kredytowej czyli tzw. „opłatą przygotowawczą”,
6. całkowity koszt kredytu i wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania;
7. sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje oraz związane z nim opłaty,
8. informacja o łącznej kwocie wszystkich kosztów, opłat i prowizji do których zapłaty zobowiązany jest konsument,
9. informacja o możliwości i skutkach przedterminowej spłaty kredytu,
10. informacja o terminie, sposobie i skutkach odstąpienia od umowy,
11. informacja o konsekwencjach naruszania postanowień umowy, np. nieterminowej spłaty rat kredytu,
12. informacja o rocznej stopie oprocentowania zadłużenia przeterminowanego oraz o innych kosztach, które będzie zobowiązany ponieść kredytobiorca, jeśli nie wywiąże się ze zobowiązań wynikających z umowy.

1. opis rzeczy lub usługi,
2. cenę nabycia rzeczy lub usługi, jeżeli zapłata nastąpiłaby za gotówkę oraz cenę nabycia przy wykorzystaniu kredytu,
3. część ceny, którą konsument jest zobowiązany zapłacić w gotówce,
4. warunki, od których spełnienia uzależnione jest przejście własności rzeczy sprzedanej na konsumenta, jeżeli umowa sprzedaży została zawarta z zastrzeżeniem własności,
5. informację, że kredyt jest dostępny wyłącznie od wskazanego przez sprzedawcę kredytodawcy, jeżeli pomiędzy podmiotem, z którym konsument zawarł umowę o nabycie rzeczy lub usługi a kredytodawcą istnieje umowa, na mocy której kredyt na nabycie rzeczy lub usługi jest dostępny wyłącznie o tego kredytodawcy (np. sprzedaż na raty).

W przypadku gdyby kredytodawca nie zawarł w umowie powyższych informacji, zapisy umowy ulegają zmianie.

Prawo do wcześniejszej spłaty kredytu

Kredytobiorca zgodnie z przepisami Ustawy o kredycie konsumenckim ma prawo do spłaty kredytu przed terminem określonym w umowie. Za wcześniejszą spłatę zobowiązania kredytodawca nie może żądać dodatkowych opłat. O zamiarze wcześniejszej jednorazowej spłaty kredytu konsument powinien zawiadomić kredytodawcę najpóźniej na 3 dni przed jej dokonaniem. Termin spłaty kredytu powinien być zgodny z terminem spłaty raty ustalonym w umowie.

W przypadku wcześniejszej spłaty kredytu oprocentowanego kredytodawca nie ma prawa wymagać od konsumenta spłaty odsetek umownych za okres po spłacie kredytu. A więc płacisz kredytodawcy odsetki umowne za faktyczny okres korzystania z kredytu!!!

W przypadku kredytu nieoprocentowanego konsument ma prawo do zmniejszenia zapłaconych kredytodawcy prowizji i opłat proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas korzystania z kredytu (czyli do zwrotu części prowizji i opłat).

Kredytodawca jest zobowiązany do rozliczenia się z kredytobiorcą w terminie 14 dni od dnia dokonania spłaty kredytu.

Prawo do odstąpienia od umowy

Kredytobiorca ma prawo bez podania przyczyny odstąpić od umowy o kredyt konsumencki, czyli zrezygnować z usług kredytodawcy nawet po podpisaniu umowy. Zgodnie z Ustawą o kredycie konsumenckim termin, sposób oraz skutki odstąpienia od umowy powinny znaleźć się w zapisach umowy kredytowej. Kredytodawca zobowiązany jest do wręczenia kredytobiorcy wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawierającego adres i nazwę  kredytodawcy.

Ustawa gwarantuje możliwość odstąpienia od umowy w terminie 10 dni, od dnia jej zawarcia lub od dnia otrzymania informacji o prawie odstąpienia, jednak nie później niż w przeciągu 3 miesięcy od dnia podpisania umowy. Przed upływem terminu do odstąpienia konsument powinien złożyć osobiście lub przesłać na wskazany przez kredytodawcę adres oświadczenie o odstąpieniu od umowy (np. listem poleconym, który potwierdzi datę oraz czynność wysłania). Jeżeli kredytodawca przelał pieniądze na rachunek kredytobiorcy wraz z przesłaniem oświadczenia o odstąpieniu kredytobiorca musi zwrócić kwotę przelewu.

Odstąpienie od umowy jest jednoznaczne z uznaniem jej za niezawartą. A więc kredytobiorca dokonuje zwrotu otrzymanej kwoty przelewu, a kredytodawca powinien zwrócić klientowi poniesione przez niego koszty kredytu. Zwrotowi nie podlega opłata przygotowawcza oraz koszty związane z ustanowieniem zabezpieczeń.

Konsument, który zawarł umowę na odległość, czyli za pośrednictwem telefonu, wizjofonu, telefaksu, poczty elektronicznej, wydrukowanego formularza zamówień itp. również może odstąpić od umowy bez podania przyczyny, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie 10 dni od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy świadczenia usługi od dnia jej zawarcia. W razie odstąpienia od umowy umowa uznawana jest za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły ulega zwrotowi w stanie niezmienionym. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od dnia dokonania przedpłaty.

Prawo do odstąpienia od umowy nie przysługuje konsumentowi w razie zawarcia umowy o kredyt konsumencki przeznaczony na nabycie rzeczy lub prawa, których cena zależy wyłącznie od ruchu cen na rynku finansowym lub giełdowym.

Niezależnie od rodzaju zawartej umowy bezpłatną pomoc prawną w zakresie praw konsumenta można uzyskać w klubach terenowych Federacji Konsumentów i u  Rzecznika Praw Konsumentów (udzielają porad w Starostwach Powiatowych oraz Urzędach Miejskich większych miast). Natomiast spory między klientami banków a bankami w zakresie roszczeń pieniężnych dotyczących niewykonania lub nienależytego wykonania usług bankowych rozstrzyga Arbiter Bankowy przy Związku Banków Polskich . Procedura ta może być jednak wszczęta dopiero po zakończeniu postępowania reklamacyjnego w banku. Odstąpieniem od tej reguły jest przekroczenie prze bank 30 dniowego terminu rozpatrzenia reklamacji. Wartość przedmiotu sporu nie może przekraczać 8 000 zł.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów  

Zapoznaj się z ofertą kredytów dostępną w Finanse24